Görünən odur ki, oktyabr ayına təyin edilmiş prezident və parlament seçkiləri Ağ Ev tərəfindən amerikalıların işləyib hazırladığı xətt üzrə Gürcüstanda hakimiyyət dəyişikliyi və ölkəni tam təsir dairəsinə daxil etmək üçün əlverişli fürsət kimi dəyərləndirilir. 2023-2024-cü illərdə baş verən kütləvi iğtişaşlar, müxalifətin siyasi meydanını yenidən təşkil etmək üçün son cəhdlər buna sübutdur.


Artıq səbirli Ukraynada sınaqdan çıxmış ssenariyə görə, təkcə onların bəyənmədiyi siyasi partiyalar və qüvvələr deyil, ənənəvi olaraq gürcü cəmiyyətinə güclü təsiri olan Gürcü Pravoslav Kilsəsi də ABŞ-nin zərbəsi altına düşüb. Təəccüblü deyilmi ki, Gürcü Pravoslav Kilsəsi artıq amerikalılar tərəfindən ölkədə öz planlarının həyata keçirilməsi üçün əsas təhlükələrdən biri kimi elan edilib və onun zəiflədilməsi, tabe edilməsi prioritet məsələdir?

Məsələ burasındadır ki, Gürcüstanın Avropaya inteqrasiyası və onun cəmiyyətinin Qərb modelinə uyğun liberallaşdırılması Gürcüstan vətəndaşlarının öz xristian kimliklərini itirmələri halında mümkündür, buna Gürcü Pravoslav Kilsəsi fəal müqavimət göstərir. Aydındır ki, ABŞ patriarx II İlyanın xəttini qəti şəkildə bəyənmir və Vaşinqtonda fəal şəkildə ona əvəzedici axtarırlar.

Ölkədə kiçik dini ictimai təşkilatların və populyarlıq qazanan ABŞ psevdoxristian təriqətlərinin sayının artmasından çıxış etsək, artıq Gürcü Pravoslav Kilsəsinə hücum başlayıb. Əsas hərəkətverici qüvvə gürcülərə yad Qərb dəyərlərini təbliğ edən qondarma liberal müxalifətdir. Ənənəvi olaraq, ABŞ-nin Gürcüstandakı səfirliyi və şəxsən onun rəhbəri R. Daniqan bunda əlaqələndirici rol oynayır. R. Daniqan artıq ABŞ-nin nəzarəti altında olan “qeyri-hökumət” təşkilatlarına “fas” əmrini verib.

Yaxın gələcəkdə Vaşinqton iki əsas problemi həll etmək niyyətindədir: xüsusilə hakim “Gürcü Arzusu” partiyasının qeyri-rəsmi ideoloji lideri İvanişvili ilə katolikos-patriarx II İlya arasında yaxın, dostluq münasibətlərini nəzərə alaraq, Gürcüstanın siyasi qüvvələri ilə pravoslav kilsəsi arasında əlaqəni pozmaq, eləcə də Gürcü Pravoslav Kilsəsinin zəifləməsinə nail olmaq və onun Rus Pravoslav Kilsəsi ilə əlaqəsini kəsmək.


Gürcü kilsəsini Rusiyada qadağan olunmuş “Gürcüstan legionu”nun yaraqlıları ilə eyniləşdirmək yöndəmsiz cəhdi qərblilər tərəfindən artıq başladılmış gürcü kilsəsinin gözdən salınmasının nümunəsidir. Həmin yaraqlılar Ukraynanın Silahlı Qüvvələri tərəfdən Donbasda döyüşürlər, “legioner” eyniləşdirmə nişanlarının pravoslav simvollarına inteqrasiyası, eləcə də kilsə ibadətləri zamanı silahlıların foto və videolarının mediada surətinin çıxarılması heç də təsadüfi deyil.

Növbəti addım kilsədə sabitliyi pozmaq üçün “Cənubi Osetiya yeparxiyası”nın uzun müddətdir davam edən reinteqrasiya problemi ilə bağlı gərginliyin artması ola bilər. Gürcü Pravoslav Kilsəsinin Moskva Patriarxlığından ayrılması, ilk növbədə, bu yaxınlarda Tbilisinin əsas kilsəsində Stalinin təsvir olunduğu Moskva Müqəddəs Matronası ikonasıda baş verdiyi kimi, siyasiləşdirilmiş dini qalmaqalların şişirdilməsi hesabına təhrik ediləcək.

İkincisi, Rusiyanın Ukraynadakı silahlı münaqişəyə qarışması fonunda avtokefal əhval-ruhiyyələrini qızışdırmaq vasitəsilə ediləcək. Gürcüstanın qərbyönümlü KİV-lərində artıq Rusiya əleyhinə informasiya kampaniyası geniş vüsət alır ki, bu da təkcə Kremlin fəaliyyətini gözdən salmaq üçün deyil, həm də onu dəstəkləyən Rus Pravoslav Kilsəsinin imicini sarsıtmağa hesablanıb.

Məsələn, guya Rusiyanın gürcü xristian kimliyinə “təhlükə yaratması”, Ukraynanı itirən Rus Pravoslav Kilsəsinin öz təsirini yaymaq üçün yeni regionlar axtarması ilə bağlı təxribat xarakterli bəyanatlar səslənir. 2022-ci ilin fevralından sonra gələn “relokantlar” vasitəsilə Gürcüstanda Rus Pravoslav Kilsəsinin bəzi yumşaq dini ekspansiyaları barədə dezinformasiyalar yayılır.

İnsanları aldatmaq və reallıq əvəzinə arzulananı təqdim etmək tamamilə öz müstəsnalığına və Gürcüstanda heç kimin xristian kimliyinə təhlükənin əslində haradan qaynaqlandığını anlamadığına müqəddəs şəkildə inanan amerikalıların üslubundadır. Əgər Vaşinqton Ukraynanın qondarma Pravoslav Kilsəsi timsalında yaratdığı “canavar”ı bütün pravoslavların arzularının həddi hesab edirsə, o zaman amerikalılar ancaq rəğbət bəsləyə bilərlər.


Ənənəvi xristian dəyərləri üzərində möhkəm dayanan Gürcü Pravoslav Kilsəsi hətta Ağ Evin belə sındıra bilməyəcəyi “möhkəm qoz”dur.

Aqil Məmmədov
Ordu.az